fbpx

Cho vay ngang hàng tại Việt Nam và những rủi ro tiềm ẩn

Hiện nay, nhu cầu vay tiền của người dân đang ngày càng tăng cao phục vụ cho nhiều mục đích từ kinh doanh đến tiêu dùng mua sắm. Đặc biệt, hình thức vay không thế chấp tài sản được nhiều người quan tâm. Trong đó, cho vay ngang hàng là phương thức vay khá mới mẻ.

Vậy nó là gì, có ưu và nhược điểm gì, có nhiều rủi ro không,…?

Xem thêm:

Vay tín chấp là gì? Hướng dẫn vay tín chấp SHB

Vay tiền online là gì?

Cho vay ngang hàng

Cho vay ngang hàng là gì?

Cho vay ngang hàng trong tiếng Anh: Peer-to-peer lending, viết tắt là P2P. Đây là hình thức cho vay tiền cho các cá nhân hoặc doanh nghiệp thông qua các dịch vụ trực tuyến phù hợp giữa người cho vay với người vay.
P2P loại bỏ người trung gian ra khỏi quy trình. Nhưng nó cũng liên quan đến nhiều thời gian, nỗ lực và rủi ro hơn các hình thức vay khác.

Cho vay ngang hàng còn được gọi là cho vay đám đông. Trong đó có nhiều khoản vay cá nhân không được đảm bảo. Mặc dù một số khoản vay lớn nhất được cho các doanh nghiệp mượn.
Đôi khi một số khoản vay được đảm bảo bằng các tài sản sang trọng như ô tô, đồng hồ, trang sức, nhà cửa,…
Một số khoản vay ngang hàng như khoản vay sinh viên, các khoản vay thương mại và bất động sản, các khoản vay ngắn hạn, cũng như các khoản cho vay kinh doanh được đảm bảo, cho thuê và bao thanh toán.

Cho vay ngang hàng hoạt động như thế nào?

Với cách vay truyền thống, khách hàng có thể tiếp cận nguồn vốn thông qua ngân hàng. Khi có nhu cầu vay vốn, bạn sẽ được ngân hàng kiểm tra rất nhiều yếu tố liên quan để xem bạn có đủ điều kiện vay hay không cũng như xác định mức lãi suất cho vay.

Với vay ngang hàng, người vay nhận khoản vay từ các nhà đầu tư cá nhân. Những người này sẵn sàng cho bạn vay tiền với lãi suất thỏa thuận.

Hồ sơ của người vay thường được hiển thị trên nền tảng trực tuyến ngang hàng. Tại đây, các nhà đầu tư có thể đánh giá hồ sơ của bạn và đi đến quyết định có nên mạo hiểm cho khách hàng này vay hay không.

Nền tảng cho vay ngang hàng kết nối người vay với các nhà đầu tư với lãi suất hấp dẫn. Đối với người cho vay, các khoản vay tạo ra thu nhập dưới dạng lãi suất. Mức lãi suất này thường cao hơn khá nhiều so với lãi suất tiết kiệm (lãi suất tiết kiệm thường dưới 1%/tháng, lãi suất cho vay ngang hàng có thể đến 3%/tháng).

Người đi vay

Khi có nhu cầu vay, người vay nộp đơn đăng ký vay vốn trực tuyến trên website P2P.

Với các khoản vay cá nhân, người đi vay sẽ phải cung cấp các thông tin như sau:

  • Thông tin cá nhân: họ tên, địa chỉ, số điện thoại, email, CMND.
  • Thông tin về các khoản nợ chưa thanh toán hết.
  • Tình trạng việc làm, nghề nghiệp, thu nhập.
  • Trình độ giáo dục.
  • Mục đích sử dụng nguồn vốn và kế hoạch trả nợ.

Ngoài ra, người vay có thể được yêu cầu cung cấp các giấy tờ chứng minh các thông tin trên như bảng lương, sao kê lương, ảnh chụp CMND,…

Đối với khoản vay dành cho doanh nghiệp, bạn sẽ cần cung cấp thêm thông tin:

  • Thời gian kinh doanh.
  • Điểm tín dụng chủ doanh nghiệp và doanh nghiệp.
  • Thông tin về doanh thu và lợi nhuận.
  • Các tài liệu chứng minh như báo cáo tài chính, tờ khai thuế,  bảng cân đối tài chính, báo cáo lãi lỗ.

Khi người vay nộp đủ hồ sơ và đơn đăng ký vay, người cho vay sẽ đưa ra các đề nghị cho vay. Hầu hết người cho vay ngang hàng thường ra quyết định cho vay trong 24 giờ.

Quá trình này có thể hoàn toàn tự động hoặc người cho vay và người vay thỏa thuận với nhau.

Lãi suất khoản vay có thể được xác định bởi công ty cho vay ngang hàng dựa trên xếp hạng tín dụng, phân tích các thông tin người vay hoặc xác lập bằng cách để người cho vay cạnh tranh trên mô hình đấu giá ngược.

Người cho vay

Với người cho vay, việc tham gia vào mô hình cho vay ngang hàng là cách để thu được mức lãi suất cao hốn với các khoản lãi khi gửi tiền tiết kiệm thông thường hoặc đầu tư vào chứng chỉ tiền gửi.

Công ty cho vay ngang hàng

Công ty P2P là đơn vị trung gian giữa người vay và người cho vay. Cty này cung cấp nền tảng trực tuyến để kết nối.

Đơn vị này chỉ thu phí một lần cho các khoản vay đới với người cho vay và người vay.

Các hình thức cho vay ngang hàng

Vay ngang hàng

Các khoản  có thể là vay tín chấp hoặc vay thế chấp.

Hình thức vay P2P áp dụng cả với các khoản vay cá nhân và khoản vay với các doanh nghiệp nhỏ. Tuy nhiên, vay cá nhân vẫn phổ biến hơn.

Mục đích của vay cá nhân là để hợp nhất khoản nợ, trả nợ thẻ tín dụng, tiêu dùng, mua xe, sửa chữa nhà cửa,… vẫn phổ biến nhất.

Tài sản đảm bảo là các đồ dùng có giá trị như đồ trang sức, đồng hồ, xe cộ, bất động sản,…

Ưu và nhược điểm của vay ngang hàng

Đối với người vay

Ưu điểm

  • Thao tác vay online nhanh chóng.
  • Có thể hưởng lãi suất thấp hơn ngân hàng.
  • Trả nợ trước hạn mà không bị phạt.
  • Thủ tục vay đơn giản hơn ngân hàng.
  • Phần lớn các khoản vay không cần thế chấp tài sản.
  • Mục đích sử dụng vốn linh hoạt.

Nhược điểm

  • Lãi suất có thể cao hơn ngân hàng nếu bạn bị xếp hạng tín dụng thấp.
  • Có thể không vay được nếu xếp hạng tín dụng quá thấp.
  • Không vay được các khoản vay lớn.
  • Thanh toán trễ hạn sẽ khiến bạn mất điểm tín dụng và ảnh hưởng đến khoản vay sau này.

Đối với người cho vay

Ưu điểm

  • Lãi suất cao hơn so với gửi tiết kiệm thông thường.
  • Thêm lựa chọn đầu tư ngoài hình thức trái phiếu và chứng khoán.
  • Hầu hết các nền tảng cho vay ngang hàng cho phép nhà đầu tư tự động đa dạng hóa danh mục cho vay.

Nhược điểm

  • Rủi ro mất tiền khi người vay bị vỡ nợ.
  • Các khoản tiền cho vay không được bảo hiểm như với tài khoản tiết kiệm.
  • Tính thanh khoản thấp hơn so với đầu tư trái phiếu hoặc cổ phiếu vì thời gian cho vay dài từ 3 – 5 năm.
  • Đây là hình thức vay vốn mới nên có thể sẽ có nhiều biến động trong tương lai.
  • Một số nền tảng cho vay chỉ đồng ý cho những nhà đầu tư được “công nhận” tham gia.

Cho vay ngang hàng sẽ là hoạt động kinh doanh có điều kiện

Cho vay ngang hàng có điểm thuận lợi là việc giải ngân nhanh. Nhưng nó cũng có mặt không thuận lợi và tiêu cực, có thể gây ra nhiều hệ lụy.

Đây là hình thức giao dịch dân sự và pháp luật hiện hành chưa có quy dịnh giao cho cơ quan chức năng nào quản lý.

Mô hình cho vay ngang hàng xuất hiện tại Việt Nam cách đây khoảng 2 năm với 40 công ty đang hoạt động.

Trong 40 công ty này, có 10 công ty đến từ Trung Quốc, 1 số từ Indonesia và Singapore. Nhiều trong số này đã xuất hiện những hoạt động biến tướng, vi phạm pháp luật.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước cũng từng cảnh báo về hoạt động cho vay ngang hàng tại Việt Nam. Theo đó, cơ quan quản lý ch rằng mô hình này còn nhiều bất cập:

  • Quảng cáo không minh bạch về mức lợi nhuận.
  • Không cung cấp hoặc cung cấp thông tin thiếu chính xác về các rủi ro có thể gặp phải.
  • Hoặc tình trạng đưa ra mức lãi suất cao phi thực tế để lôi kéo người cho vay tham gia.

Nếu xảy ra tranh chấp do việc không đòi được các khoản đã cho vay, người cho vay có thể mất tiền, khó truy đòi trách nhiệm từ các công ty cung ứng nền tảng cho vay ngang hàng.

Lựa chọn dịch vụ cho vay ngang hàng uy tín

cho vay ngang hang

Mô hình cho vay ngang hàng xuất hiện từ lâu ở ư số nước trên thế giới. P2P bắt đầu hoạt động ở anh từ năm 2005, ở Mỹ năm 2006.

Tại châu Á, Trung Quốc là nơi có thị trường P2P phát triển sớm và sôi động nhất. Hiện nay, phần lớn các công ty P2P tại Việt Nam đều có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Tại nước ta, P2P mới chỉ xuất hiện khoản 2 năm. Thị trường này vẫn đang ở giai đoạn sơ khai, chưa đạt mức chuẩn của P2P trên thế giới.

Nhiều người tiêu dùng Việt Nam vẫn chưa được tiếp cận để hiểu rõ bản chất của P2P. Vì thế, 1 số đơn vị cho vay lợi dụng điểm này làm biến tướng mô hình. Do đó nhiều người dân có cái hiểu không đúng về P2P. Nhiều khi nó được mọi người đánh đồng với hình thức tín dụng đen tra hình, cho vay nặng lãi với lãi suất siêu khủng.

Theo đánh giá của các chuyên gia, cho vay ngang hàng là mô hình sáng tạo của nền kinh tế số và la xu hướng không thể cấm. Do vậy, thị trường cần có sự tham gia của các đơn vị chuyên nghiệp.  Ở đó, họ cần cung cấp các dịch vụ chất lượng để thúc đẩy mô hình P2P phát triển đúng hướng tại Việt Nam.

P2P là kênh tiếp cận vốn đáp ứng nhu cầu thực của người tiêu dùng

Nắm bắt nhu cầu của thị trường, thời gian gần đây, nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài chính đã lấn sân sang P2P, trong đó điển hình là VnVon.com – kênh liên kết cho vay ngang hàng có quy mô hàng đầu Việt Nam.

Với việc áp dụng nền tảng công nghệ số, hệ thống cơ sở dữ liệu của nhà đầu tư và doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần vốn sẽ được VnVon phân lọc, nghiên cứu và phân tích chuyên sâu đảm bảo tối thiểu những rủi ro xảy ra.

Lợi suất đầu tư tại công ty ở mức hấp dẫn từ 15 – 20% và ổn định không phụ thuộc vào biến động thị trường.
Cùng với đó, VnVon luôn có những biện pháp hỗ trợ nhằm giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư với khâu thẩm định chặt chẽ, cùng khoản bảo hiểm chủ doanh nghiệp.

Lời kết

P2P đã đem lại nhiều tiện ích cho người tiêu dùng tại nhiều nước phát triển trên thế giới. Mô hình này du nhập vào Việt Nam cũng là xu thế tất yếu.
Tuy nhiên, trong lúc “tranh tối tranh sáng” này, là 1 người tiêu dùng thông minh, bạn hãy luôn thận trọng với quyết định vay vốn của mình. Hãy tìm hiểu kỹ các nguồn thông tin, tham khảo từ những người có kinh nghiệm về tài chính ngân hàng.

Và cũng rất mong Ngân hàng nhà nước và các cơ quan chức năng đưa ra các giải pháp định hướng để cho vay ngang hàng trở thành công cụ hỗ trợ nguồn vốn hữ hiệu, an toàn cho người dân.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *